( 240 ) - جرجان : شهر مشهور و بزرگى بين طبرستان و خراسان است ، گروهى آن را از خراسان و عده‌اى از طبرستان مىشمارند ، گفته مىشود نخستين كسى كه آن را ساخت ، يزيد بن المهلب بن ابى صفره است . ( 241 ) - سجستان : ناحيه‌اى بزرگ و ولايتى وسيع است ، عده‌اى بر اين عقيده‌اند كه سجستان نامى براى ناحيه‌اى است كه مركز آن شهر زرنج است و فاصله‌اش تا هرات ده روز ، هشتاد فرسخ است و در جنوب هرات واقع باشد و نام زمينش ماشنزار است . ( 242 ) - مورق : موضعى در فارس . ( 243 ) - رخج : كوره و شهرى از نواحى كابل . ( 244 ) - زابلستان : كوره‌اى وسيع ، در جنوب بلخ و طخارستان ، كه همان زابل است و منسوب به زابل جد رستم دستان مىباشد . ( 245 ) - طبسين : تثنيه طبس باشد و فارسها مفرد تلفظ كنند ، قصبه و ناحيه‌اى بين نيشابور و اصفهان است و قهستان و قاين دو شهرى است كه به هر كدام از آن طبس گويند ، يكى طبس العناب ، و ديگرى طبس التمر . ( 246 ) - نسا : نام شهرى است ، علت نامگذارى آن است كه چون مسلمانان وارد خراسان شدند به اهالى آن اطلاع داده شد ، مردان فرار كردند و تنها زنان در شهر باقى ماندند و مسلمانان از مردان كسى را نيافتند و تنها زنان را در شهر ديدند ، و گفتند كه با زنان نمىشود جنگيد ، لذا نام آن محل را « نساء » گذاردند . ( 247 ) - ابيورد : ايرانيها در تاريخ و اخبار خود گويند كه شاه كيكاووس به باورد پسر جودرز زمينى در خراسان به اقطاع داد و او بر آن شهرى بنا كرد و به نام خود نامگذارى نمود ؛ شهرى در خراسان است . ( 248 ) - سرخس : شهرى قديمى از نواحى خراسان ؛ شهرى بزرگ و وسيع ، بين نيشابور و مرو در ميانه راه و فاصله‌اش از هر كدام شش منزلگاه است . ( 249 ) - اسفزار : شهرى از نواحى سجستان در سمت هرات . ( 250 ) - پوشنگ ( بوشنج ) : شهركى خوش آب و هوا و حاصلخيز در دشتى پردرخت از نواحى هرات و فاصله‌اش تا آن ده فرسخ راه است . ( 251 ) - روب : موضعى در نزديكى سمنجان از نواحى بلخ . ( 252 ) - سمنگان : شهرى از طخارستان آن سوى بلخ و بخلان و داراى شعب فراوان ؛ گروهى از اعراب تميم در آن سكونت دارند و از بلخ تا خلم دو روز راه و از خلم تا سمنگان پنج روز راه است . ( 253 ) - باميان : شهر و كوره‌اى در كوهستانها ، ميان بلخ و هرات و غزنه ؛ داراى دژهاى مستحكم و شهركى كوچك ؛ سرزمين وسيعى است و فاصله‌اش تا بلخ ده منزلگاه و تا غزنه هشت منزلگاه است . ( 254 ) - كران : شهرى از شهرهاى ترك از ناحيه تبت ؛ در آن معدن نقره وجود دارد و در آن چشمه‌اى كه هرگونه فلز را ذوب مىنمايد .